Brent çig nebiti (BRENT-IPE)

Brent çig nebiti esasan Demirgazyk Atlantikada, Angliýanyň demirgazygyndaky Demirgazyk deňiz sebitinde öndürilýär we fýuçersler, OTC swoplary, forwardlar we spot bazarlarynda giňden söwdalanýar. Häzirki global nebit bahalaryş ulgamynyň merkezinde durýar we töwekgelçilikden goranmak we söwda üçin örän çeýe gural hasaplanýar. Halkara çig nebit söwdasynyň takmynan 70%-i Brent bazar toplumynda emele gelýän salgy bahasy boýunça, gönüden-göni ýa-da gytaklaýyn bahalanýar.

WTI çig nebiti (WTI-NYMEX)

Esasan ABŞ-da öndürilýän WTI — Demirgazyk Amerikada iň köp salgylanýan çig nebit görnüşi. ABŞ-da öndürilýän ýa-da satylýan ähli çig nebit ýeňil, süýji WTI-nyň salgy bahasy boýunça bahalanýar. WTI fýuçers şertnamasy ajaýyp likwidlige we ýokary derejede baha açyklygyna eýe bolup, dünýä nebit bazarynyň üç esasy salgy bahasynyň biridir.

Näme üçin çig nebite maýa goýmaly?

Senagatyň gan damary: çig nebidiň ajaýyp fiziki we himiki häsiýetleri bar. Energiýa çeşmesi bolmakdan başga-da, onuň senagat ulanyşlary halk hojalygynyň ähli künjeklerine aralaşýar. Ol ykdysady ösüşiň we senagat modernizasiýasynyň ýaşaýyş maddy binýadydyr. Häzirki ykdysadyýet nebitten, adam bedeniniň gandan aýry bolşy ýaly, aýry bolup bilmez — şol sebäpli nebit senagatyň gan damary diýlip tanalýar.

Strategiki ähmiýeti: Ikinji jahan urşundan soň çig nebide gözegçilik ABŞ-nyň global syýasy-ykdysady tertipdäki ornuny berkitmäge kömek etdi. Häzir çalt senagat ösüşi her ýurdy ykdysady ösüş we energiýa ýetmezçiligi ýaly goşa basyşyň astynda goýýar. Energiýa ýetmezçiligi bütindünýä meselesine öwrüldi we nebit indi adaty haryt däl. Ol global syýasatda, ykdysady abraýda we harby deňagramlylykda aýgyrlaýjy rol oýnaýar.

Uly söwda göwrümleri: Demirgazyk-Günbatar Ýewropany, Ortaýer deňzini, Karib sebtini, Singapury we ABŞ-y öz içine alýan dünýäniň esasy nebit bazarlary bilelikde bäş uly merkezi emele getirýär. Global ykdysady ösüş we barha artýan energiýa islegi sebäpli nebit köpden bäri harytlaryň şasy diýlip atlandyrylýar we dünýäde iň köp söwdalanýan haryt hökmünde giň ykrar edilýär.

Yza seretsek, nebit bahasynyň uly çalşyklary iki ugurda-da dramatiki boldy: olar maýadarlary sürüp getirýän rowaýat girdejileri gaýta-gaýta döretdi. Şol sebäplerden çig nebite maýa goýmak soňky ýyllarda halkara sahnada ýüze çykan iň işjeň instrumentleriň birine öwrüldi.

Nýu-Ýork Merkantil biržasy barada

Nýu-Ýork Merkantil biržasy (NYMEX) 1994-nji ýylda NYMEX bilen COMEX-iň birleşmegi netijesinde döredildi we dünýäniň iň uly haryt biržalarynyň biridir. Nýu-Ýorkyň finans etraby Manhattanyň merkezinde, Nýu-Ýork biržasynyň gapdalynda ýerleşýär. Onuň söwdasy iki giň önüm toparyna — energiýa we metallara — gönükdirilendir; energiýa göwrümleri beýlekilerden ep-esli öňde. Birža esasan fýuçersler we optionlar bilen iş salyşýar we şu güne çenli fýuçers göwrümleri optionlardan has köp.